Nguyên tiêu Đại nhạc

Nguyên Tiêu là bài thứ hai trong 10 Bản Ngự, có tính chất trong sáng, vui tươi, nhẹ nhàng pha chút trữ tình. • Bài này cũng được dùng trong các dịp tương tự như bài Phẩm Tiết, như vua ngự lãm, tiếp sứ thần ngoại giao, và yến tiệc cung đình. Hiện nay, bài cũng được sử dụng trong lễ Trai tăng, lễ Trai đàn chẩn tế và trong các chương trình biểu diễn Ca Huế

• Nguyên Tiêu có 32 nhịp C (không tính nhịp lấy đà), được thể hiện ở hơi Bắc (hơi Khách) với tốc độ vừa phải. • Bài này có thể diễn tấu độc lập hoặc đánh phối hợp liên tục 10 bài một lần.

• Nhạc cụ: Dàn tiểu nhạc gồm một số nhạc cụ sau: Tam (3 dây), Tỳ, Nhị, Nguyệt, Sáo. Ngoài ra, dàn Tiểu nhạc còn có một số nhạc cụ bộ gõ đi kèm như: Phách tiền, Phách một, Bồng, Tam âm, Trống bản..., trong bộ gõ này có một số nhạc cụ dùng cho cả dàn Đại nhạc. Tuy nhiên, tùy vào từng bài bản để nghệ nhân sử dụng bộ gõ cho phù hợp. • Nghệ nhân: - Đàn tam: Dương Phúc Long - Đàn Tỳ bà: Nguyễn Ngọc Hùng. - Đàn Nguyệt: Nguyễn Đình Vân • Bài Nguyên tiêu được thể hiện bởi nghệ sỹ Dương Phúc Long (đàn Tam) và 2 nghệ nhân Nguyễn Ngọc Hùng (đàn Tỳ Bà) và Nguyễn Đình Vân (đàn Nguyệt). Qua phân tích từng bài, chúng tôi thấy có những vấn đề sau: - Nghệ sỹ Dương Phúc Long diễn tấu bài Nguyên tiêu bằng đàn Tam một cách lưu loát và hoàn chỉnh. Đường nét giai điệu đảm bảo như ở bài bản xưa và đủ nhịp. Tuy vậy để cho bài bản này được hay hơn và giống như xưa, chúng tôi đề nghị nên chỉnh sửa nhịp lấy đà (nhịp 1) lại giống như nhịp 1 ở đầu bài Nguyên tiêu do nghệ nhân Nguyễn Đình Vân thực hiện. - Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Hùng diễn tấu bài Nguyên tiêu bằng đàn Tỳ bà một cách lưu loát và hoàn chỉnh. Tuy đường nét giai điệu đủ nhịp và khá đảm bảo như sườn giai điệu gốc ở bài bản xưa nhưng theo chúng tôi, chữ nhạc ở phách thứ ba của nhịp 16 cần phải chỉnh lại là chữ Xang (nốt Do 2 móc đơn), không phải là chữ Hò (nốt Sol 1 móc đơn) như nghệ nhân đã thể hiện. Ngoài ra, cũng cần phải điều chỉnh mô-típ đầu tiên ở đầu bài (nhịp 1) như đã trình bày trong mục a) ở trên. - Nghệ nhân Nguyễn Đình Vân diễn tấu bài Nguyên tiêu bằng đàn Nguyệt một cách lưu loát và hoàn chỉnh nhưng chưa đảm bảo đúng số lượng nhịp của bài: Bài có tất cả 43 nhịp như vậy là dư thừa 10 nhịp. Nguyên nhân gây ra vấn đề này là do nghệ nhân đã diễn tấu lặp lại đoạn 10 nhịp từ nhịp 14 đến nhịp 23 thành 10 nhịp từ nhịp 24 đến nhịp 33. Do đó, để đảm bảo đúng số lượng nhịp (32 nhịp C, không kể nhịp lấy đà) và tiện xem xét về đường nét giai điệu của bài, chúng tôi đề nghị nên giảm bỏ đoạn 10 nhịp từ nhịp 14 đến nhịp 23 (chỉ dùng nó để tham khảo). Nhìn chung, các bài bản đàn thể hiện bởi các nghệ nhân, nghệ sĩ nói trên là đủ nhịp, giai điệu hoàn chỉnh và bám sát sườn bài xưa nhưng chúng ta cần chú ý thực hiện đúng các điểm mấu chốt đã được trình bày để chỉnh sửa thay đổi cho các bài bản Nguyên tiêu được hoàn chỉnh hơn khi muốn sử dụng và chọn làm các bài bản mẫu trong thời điểm hiện tại.