Giá ba Đại nhạc
Hình thức: a
Lễ hội: Tế Nam Giao
Ý nghĩa
• Đây là bài nhạc thứ 2 trong tác phẩm Trống Thái Bình (Thái Bình cổ nhạc). Nó được diễn tấu tiếp sau phần Tam luân Cửu chuyển. Giá Ba gồm 28 nhịp. Mỗi nhịp ứng với một tiếng mõ gõ trên phách thứ nhất của nhịp.
Phân tích nghệ thuật
• “Giá” là từ Hán Nôm được các nghệ nhân xưa sử dụng để che dấu và thay thế cho chữ “Cắc”. Giá là một từ kỹ thuật ngụ ý tạo âm Cắc bằng cách dùng 2 roi gõ cùng lúc vào 2 bên thành trống. Giá Ba có nghĩa là vào đầu bài nhạc có 3 tiếng Cắc.
• Bài nhạc có 28 nhịp, mỗi nhịp ứng với một tiếng mõ gõ vào phách đầu của nhịp.
Mô tả trình diễn
• Nhạc cụ: Trống, Kèn là 2 nhạc cụ chính của tất cả các bài bản Đại nhạc. Ngoài ra, dàn Đại nhạc còn có một số nhạc cụ bộ gõ đi kèm như: Phách tiền, Xập xõa, Bồng..., các nhạc cụ bộ gõ này cũng được dùng cho dàn Tiểu nhạc. Tuy nhiên, tùy vào từng bài bản để nghệ nhân sử dụng bộ gõ cho phù hợp.
• Nghệ nhân:
- Kèn lỡ:
- Trống chiến: Hồ Viết Định, Hồ Đăng Châu.
- Giá Ba được thể hiện bằng trống bởi nghệ sỹ Hồ Viết Định và nghệ nhân Hồ Đăng Châu.
• Nghệ sỹ Hồ Viết Định đã dùng trống diễn tấu Giá Ba này liên tục 3 lần. Hai lần sau thì đầy đủ 28 nhịp nhưng đều bị đảo nhịp, sự sai trật này xảy ra do thiếu một roi Tòong (2 phách) ở đầu nhịp 12. Từ đó làm đảo nhịp toàn bộ phần còn lại.
- Ở thời điểm phỏng vấn, ghi âm, ghi hình để lập hồ sơ thì nghệ nhân Hồ Đăng Châu đã cao tuổi nhưng đây là một nghệ nhân lão thành có kinh nghiệm lâu năm trong nghề. Thái Bình cổ nhạc là một bài bản khó, dài và nghiêng nặng về tính chất tâm linh, ít người biết và thể hiện được. Hầu như không có nghệ nhân nào nhận lời diễn tấu cho chúng tôi thu âm, duy chỉ có nghệ nhân Hồ Đăng Châu nhiệt tình giúp đỡ. Tuy vậy, vì tuổi cao và trí nhớ suy giảm nên phần diễn tấu của ông có phần hạn chế, cuối cùng phải nhờ đến người con trai của ông là nghệ sỹ Hồ Viết Định thể hiện.
Lời nhạc
Tất cả các bài Đại nhạc không có lời ca.