Xập xõa (Não bạt)

Giới thiệu

Xập xoã còn gọi là Não bạt, Chũm choẹ hay Cặp bạt. Là nhạc khí thuộc bộ gõ, làm bằng hợp kim đồng thiếc. Âm thanh được tạo ra khi hai chiếc chạm vào nhau. Xập xoã có xuất xứ từ hàng ngàn năm, do người Việt sáng tạo để sử dụng trong các sinh hoạt cộng đồng. Xập xoã được sử dụng trong các dàn Đại nhạc của triều đình Việt Nam, phát triển mạnh dưới triều Nguyễn (1802-1945)

Hình thức cấu tạo

Xập xõa sử dụng trong dàn Đại nhạc triều Nguyễn, gồm hai chiếc giống nhau, hình nắp vung tròn, giữa phồng lên, có một lỗ đễ luồn dây mang khi sử dụng. Xập xoã có đường kính 30-35cm, dày 1-1,5 ly, gồm hai chiếc giống nhau, mặt ngoài phồng dần lên ở giữa theo hai bậc liền nhau, có một lỗ luồn dây mang khi sử dụng. Mặt trong của xập xoã lồi lõm theo mặt ngoài và kết hợp tạo âm.

Vị trí & chức năng

Xập xoã là loại nhạc khí không thể thiếu trong các dàn Đại nhạc. Xập xoã có âm thanh lớn vang, tiếng oai hùng, dứt khoát . Trong dàn Đại nhạc, xập xoã thực hiện hòa âm bằng các phách nhỏ đều nhau, phách lớn oai phong ở đầu nhịp. Khi nào xuất hiện tiếng xập xoã tức ở đó có sự xuất hiện vua quan hoặc người đứng đầu của tiên tổ, thần linh.