Tiểu Bồng (Trống Bồng)

Giới thiệu

Là loại nhạc khí có bầu cộng hưởng bằng gỗ, bịt một mặt da, thuộc họ nhạc vỗ (dùng hai bàn tay vỗ). Tiểu bồng được du nhập vào Việt Nam từ hàng ngàn năm trước, rồi được người Việt sáng tạo, cải tiến trở thành nhạc khí của người Việt, để sử dụng trong các dàn Nhã nhạc của triều đình Việt Nam, phát huy mạnh dưới triều Nguyễn (1802-1945)

Hình thức cấu tạo

Tiểu Bồng có bồng cộng hưởng theo ba hình thức ghép lại. Phần cuối có hình tròn như quả bồng . Phần giữa có hình ống trụ. Phần đầu có hình cái phểu, bịt một mặt da. Mặt da được làm căng nhờ những dây da nhỏ luồn từ vành mặt da kéo dài xuống phần quả bồng. Tiểu Bồng làm bằng vân gỗ mít già, bịt một mặt da, gồm bốn bộ phận ghép lại : - Bầu cộng hưởng: Hình quả bồng ruột rỗng, đường kính lớn nhất khoảng11-12cm, cao từ 11-12 cm. - Phần hình ống được gắn với phần quả bồng có đường kính khoảng 4cm-5cm, cao 16-17cm . - Phần trên như cái phễu, nối tiếp thân ống. Miệng phễu gọi là mặt bồng, đường kính 11-12cm . - Bồng bịt một mặt da, đường kính khoảng 11-12cm, mặt da được đính tròn quanh một vòng thép hoặc mây, lớn hơn 12cm, xung quanh có nhiều lỗ luồn dây, dây được níu căng từ vành mặt da xuống vành neo ở đáy quả bồng. (Ngày xưa, dây níu được làm bằng da trâu) Để điều chỉnh độ căng, dùi của mặt da, người ta dùng một sợi dây da hoặc dây vải, thắt ngang giữa thân Tiểu Bồng.

Vị trí & chức năng

- Tiểu Bồng là nhạc khí không thể thiếu trong dàn Đại nhạc. - Tiểu bồng giữ màu âm chủ đạo trong một số bài bản thuộc hệ thống Đại nhạc: Bông- Mã vũ- Man, Cung ai - Cung bằng .v.v.). - Hoà âm với các nhạc khí (kèn bầu, kèn đại, trống con, mõ sừng trâu, sênh tiền.)