Kiến Cổ (Trống Đại)

Giới thiệu

Kiến cổ là loại nhạc khí có thùng cộng hưởng bằng gỗ, hai mặt được bịt bằng da trâu, thuộc hệ thống nhạc gõ, âm thanh phát ra khi dùi trống chạm vào mặt da và thùng cộng hưởng. Kiến cổ có từ hàng ngàn năm trước, do người Việt sáng tạo để phục vụ làm các hiệu lệnh trong tế lễ, sinh hoạt cộng đồng của người Việt. Kiến cổ được sử dụng trong các dàn Nhã nhạc của triều đình Việt Nam, phát triển mạnh trong các dàn Nhã nhạc duới triều Nguyễn (1802-1945).

Hình thức cấu tạo

Là nhạc khí có thùng cộng hưởng bằng gỗ mít, hình tròn, ở giữa phình ra, hai mặt trống bịt bằng da trâu. Thùng cộng hưởng được sơn son, tâm hai mặt da vẽ hình Bát quái. Trống được đặt dọc trên cái giá một chân thẳng đứng, gồm hai thanh gỗ cong hình cánh cung, xếp thành hình chữ X, ôm lấy trống, trên lưng trống gắn một mái che, tựa cái dù. Chân giá trống gắn vào một cái đế có hai thanh gỗ xếp hình chữ thập (+), mặt bốn chân giá chạm bốn con sư tử. Kiến cổ cấu tạo giống trống đại, khác nhau ở vị trí bụng trống có khoét bốn lỗ, đính vào bốn chốt ở giá trống, giữ trống nằm chắc trên giá. Phía trên lưng trống, cũng có bốn lỗ đối xứng với bốn lỗ dưới, dùng để gắn giá ô che. Ô che được làm bằng vải, theo chúng tôi, vải đó có thể là vải lụa tơ tằm tốt, dùng để che nắng, mưa.

Vị trí & chức năng

Làm hiệu lệnh trong tế lễ cùng với chuông, điểm đầu, cuối các thức lễ nhạc.