Chiêng lớn

Giới thiệu

Chiêng là loại nhạc khí thuộc bộ gõ, cấu tạo bằng hợp kim đồng thiếc, hình tròn, ở giữa có nụ (núm), âm thanh phát ra nhờ dùi chạm vào núm. Chiêng có nhiều kích cỡ khác nhau, do người Việt sáng tạo từ hàng ngàn năm trước để sử dụng trong các sinh hoạt văn hoá cộng đồng, trong các dàn Nhã nhạc của triều đình Việt Nam và phát triển mạnh dưới triều Nguyễn (1802-1945).

Đặc tính

Chiêng là loại nhạc khí thuộc bộ gõ, cấu tạo bằng hợp kim đồng thiếc, hình tròn, ở giữa có nụ (núm), âm thanh phát ra nhờ dùi chạm vào núm.

Hình thức cấu tạo

Chiêng sử dụng trong dàn Nhã nhạc triều Nguyễn có hai loại: - Chiêng lớn (hai người gánh hoặc treo trong giá lớn). - Chiêng nhỏ: Khi sử dụng, xách trên tay hoặc treo vào giá nhỏ, thường gọi là kiểng Chiêng hình tròn, đúc bằng hợp kim đồng thiếc, đường kính khoảng 60cm, dày 0,2 - 0,3cm, thành cao 7-7,5cm có hai lỗ để luồn dây quai treo, mặt phồng dần lên ở giữa, theo hai bậc liền nhau và nối với núm chiêng. Núm chiêng hình tròn, đường kính 8-10cm, cao 4-5cm. Chiêng phát ra âm thanh khi dùng dùi đánh vào núm chiêng. Tuy vậy, không phải chiếc chiêng nào cũng có âm trầm hùng, vang xa, mà nó phụ thuộc vào cấu tạo của hai bậc liền nhau giữa mặt chiêng nối liền với núm chiêng.

Vị trí & chức năng

Do âm thanh chiêng trầm hùng, ngân vang, màu âm mang đậm tính tâm linh, huyền bí nên chiêng được sử dụng trong các dàn Nhã nhạc, làm hiệu lệnh hoặc điểm chiêng giữa các thức lễ, các bài bản trong hệ thống Đại nhạc.