Ảnh nghệ nhân Trương Văn Hải.

Trương Văn Hải.

Trương Tuấn Hải.

Năm sinh: 1954

Quê quán: Thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam.

Hoạt động nghệ thuật

Năm 1954 - 1976: Ở với gia đình, học văn hoá và học nghề diễn viên Sân khấu Tuồng. Năm 1975 – 1977: Diễn viên, nhạc công của Đoàn Nghệ thuật Tuồng Đồng Xuân Lâu Huế. Năm 1977 - 1981: Tham gia lực lượng Vũ trang Quân đội Nhân dân Việt Nam, đơn vị Sư đoàn 470 Anh hùng, Binh đoàn Trường Sơn. Phụ trách Đội văn nghệ, chỉ đạo nghệ thuật. Năm 1982 - 1987: Xuất ngũ, trở về làm diễn viên, nhạc công của Đoàn Nghệ thuật Tuồng Đồng Xuân Lâu (sau chuyển thành Đoàn Nghệ thuật Cải lương Sông Hương - Bình Trị Thiên). Năm 1987 - 1997: Cán bộ Ủy ban Nhân dân Phường Phú Hoà, thành phố Huế. Năm 1997 - 2000: Diễn viên, nhạc công Đoàn Nghệ thuật Cung đình và học lớp Đạo diễn Sân khấu tại Trường Đại học Sân khấu & Điện ảnh Hà Nội. Năm 2000 - 2008: Phó Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế, Uỷ viên Ban chấp hành Hội Nghệ sĩ Sân khấu tỉnh Thừa Thiên Huế nhiệm kỳ 2005 – 2010 và 2010-2015. Năm 2008 - đến nay: Đạo diễn Sân khấu, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế.

Thế hệ nghệ nhân

4

Những nơi lưu diễn

* Trong nước: Huế, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Trị, Quảng Bình, Thanh Hoá, Bình Định, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Hà Tây. * Nước ngoài: Năm 2004: Biểu diễn tại trụ sở Unessco (Paris - Pháp) và một số thành phố lớn tại Pháp, Bỉ. Năm 2006: Biểu diễn Nhã nhạc tại Hàn Quốc. Năm 2006: Biểu diễn Nhã nhạc, ca múa cung đình tại Tây Ban Nha. Năm 2006: Biểu diễn Nhã nhạc tại Italia và Nhật Bản. Năm 2007: Biểu diễn Nhã nhạc, ca múa cung đình tại Pháp, Bỉ, Thuỵ Sĩ và Thái Lan. Năm 2008: cùng Đoàn Nhã nhạc tháp tùng Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sang thăm và làm việc tại Nhật Bản theo lời mời của Nhật Hoàng.

Học loại hình nghệ thuật

Tuồng, múa cung đình, nhạc Tuồng, nhạc lễ và Đạo diễn sân khấu.

Sử dụng nhạc cụ

Trống, Nguyệt

Người dạy

Học diễn viên tuồng với các thầy, cô: Phan Hữu Lễ, Trần Xuân Dục, bác Họa, bác Tùng, cô Thúy Liễu. Học múa cung đình với nghệ nhân La Cẩm Vân. Học nhạc công với nghệ nhân Hoàng Mộng Vinh. Học đạo diễn Sân khấu với cô Phạm Thị Thành và nhiều giảng viên tại Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội .

Bí quyết nghề nghiệp

Nắm giữ những bí quyết các bài bản về trống Tuồng, trống nhạc lễ, các điệu múa cung đình và Đạo diễn Sân khấu.

Thể hiện bài bản

* Tiểu nhạc: Ngũ đối thượng, Ngũ đối hạ, Thập thủ liên hoàn, Phú lục địch, Long ngâm, Long đăng, Tiểu khúc. * Đại nhạc: Đăng Đàn Cung, Tam luân Cửu chuyển, Song tấu Trống – Kèn. * Múa cung đình: Bát dật (văn, võ), Lục cúng Hoa đăng, múa Kiếm, múa Vũ phiến, Tam quốc – Tây du, Lân mẫu xuất Lân nhi, Trình tường Tập khánh. * Tuồng: Kim Lân (trong vở tuồng Sơn Hậu), Quan đại thần (trong vở Tuồng Chí sĩ Trần Cao Vân).

Giai thoại kỷ niệm

Bản thân được mẹ sinh ra trên sân khấu khi mẹ đang diễn trong một vở Tuồng phục vụ khán giả tại rạp chiếu phim (CINEMA Châu Tinh) đường Chi Lăng, thành phố Huế. Từ 8 đến 10 tuổi thường được bố mẹ hoá trang các vai diễn ngồi trên xe ba gác kéo quanh các con đường của thành phố Huế để quảng cáo cho những vở tuồng diễn vào các tối tại Rạp hát Bội bà Tuần (sau đổi tên là Rạp hát Đồng Xuân Lâu) số 89 Phan Đăng Lưu, thành phố Huế Đại gia đình đều sống và làm nghề trong một gánh hát Bội gồm: Ông Ngoại, Bà Ngoại, Cha, Mẹ, Cô, Cậu, Dì, vaf các anh chị em… Lưu diễn rày đây mai đó, từ tỉnh này đến tỉnh khác (không có nhà cửa). Năm 1973 (19 tuổi), đang biểu diễn với mẹ và chứng kiến mẹ bị nhồi máu cơ tim, gục chết trên sân khấu khi đang đóng một vai diễn phục vụ cho khán giả tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam.

Truyền thống gia đình

Gia đình gồm có: Ông, Bà, Bố, Mẹ, Cậu, Mợ, Dì, Dượng, Anh, Chị, Em đều là diễn viên hát Bội trong gánh hát Bội có tên Đoàn hát Bội Loan Anh, chuyên lưu diễn các tỉnh miền Trung.

Thế hệ kế tục

Không

Đóng góp truyền dạy

Năm 2008 - 2009: Giảng dạy về phương pháp biểu diễn cho sinh viên lớp Cao đẳng Ca - Múa - Tuồng (hệ 7 năm) tại Trường Văn hoá Nghệ thuật tỉnh Thừa Thiên. Truyền dạy cho các nhạc công Nhã nhạc các bài trống nhạc lễ, các bài bản trống Tuồng và kỹ thuật múa cung đình.

Danh hiệu giải thưởng

Năm 1987: Đạo diễn chương trình nghệ thuật tham dự Hội thi: “Thông tin Cơ sở thành phố Huế”, đạt giải xuất sắc. Năm 1979: Sáng tác điệu múa: “Đường anh mở qua buôn làng em” tham dự “Hội thi toàn quân”, đạt giải A. Năm 2002: Đạo diễn vở tuồng: “Người khởi nghiệp Đàng Trong” tham gia Liên hoan Sân khấu Chuyên nghiệp Khu vực miền Trung, đạt Giải C. Năm 2008: Đạo diễn vở tuồng “Đào Duy Từ” tham gia Liên hoan Nghệ thuật Tuồng Truyền thống tại Bình Định, đạt 1 huy chương Vàng và 2 huy chương Bạc cá nhân. Năm 2010: Huy chương Bạc dành cho đạo diễn vở tuồng “Chí Sĩ Trần Cao Vân” và Huy chương Bạc vai diễn Quan đại thần (vở tuồng Chí sĩ Trần Cao Vân) trong Liên hoan Sân khấu Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc”.