Ảnh nghệ nhân Trần Kích

Trần Kích

Không

Năm sinh: 1913

Quê quán: Làng Thành Trung, xã Quảng Thành, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Hoạt động nghệ thuật

Năm 1935 – 1962: Học nhạc và hành nghề đánh nhạc truyền thống cung gia đình. Sau đó dạy nhạc ở làng Hà Trử và làng An Thành thuộc huyện Quảng Điền. Năm 1962 – 1975: Dạy nhạc tại Trường Quốc gia Âm nhạc (sau đổi thành Trường Đại học Nghệ thuật, nay là Học viện Âm nhạc Huế). Năm 1975 – 1992: Hành nghề đánh nhạc ngoài dân gian và nhận dạy hợp đồng theo giờ cho Trường Đại học Nghệ thuật Huế. Năm 1992 – 1993: Làm việc tại Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế. Năm 1993 - đến nay: Thành lập Câu lạc bộ Nhã nhạc Phú Xuân và được bầu làm chủ nhiệm. Từ năm 2004 - đến nay: Tham gia giảng dạy thực hành nhạc cụ cho các nhạc công tại Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình.

Thế hệ nghệ nhân

3

Những nơi lưu diễn

* Trong nước: Huế, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Lạt, Nha Trang, Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Hà Tây, Hà Nội. * Nước ngoài: Năm 1970: Tham gia biểu diễn cùng đoàn nghệ thuật Ba Vũ tại Nhật Bản. Năm 1995: Biểu diễn âm nhạc cung đình tại Pháp và Thụy Sĩ. Năm 1998: Biểu diễn âm nhạc cung đình tại Pháp. Năm 1999: Biểu diễn âm nhạc cung đình tại Hà Lan, Luxembourg, Bỉ. Năm 2001: Biểu diễn âm nhạc cung đình tại Pháp, Nhật. Năm 2002: Biểu diễn âm nhạc cung đình tại Pháp. Năm 2004: Cùng Đoàn Nhã nhạc cung đình Huế biểu diễn tại Hội trường UNESCO (Pari - Pháp).

Học loại hình nghệ thuật

Nhạc lễ cung đình Huế, Ca Huế, nhạc Thầy Pháp, âm nhạc Phật giáo, nhạc Tuồng

Sử dụng nhạc cụ

Kèn, Trống, Sáo, Đàn Nhị, Đàn Tam, ĐànNguyệt, Đàn Bầu, Tam âm, Trống Bản, Mõ, Bạt

Người dạy

Trần Văn Giới (bố của nghệ nhân)

Bí quyết nghề nghiệp

Hò đưa linh (trong Đàn Bạt độ giải oan).

Thể hiện bài bản

* Tiểu nhạc: Ngũ Đối Thượng, Ngũ Đối Hạ, Thập thủ liên hoàn, Phú Lục Địch, Long Ngâm, Long Đăng, Tiểu Khúc... * Đại nhạc: Đăng Đàn Cung, Đăng Đàn Chạy, Đăng Đàn Kép, Đăng Đàn Nhanh, Đăng Đàn Chậm, Đăng Đàn Đơn, Xàng Xê, Kèn Chiến, Tẩu Mã, Cung Bằng, Cung Ai, Nam Ai, Kèn Linh, Phú Lục (Kèn), Nam Bằng, Bông, Mã Vũ, Man, Phần Hóa, Tam Luân Cửu Chuyển, 3 Hồi Kèn, Dạo Khách, Dạo Nam, Cung Ai, Thoét, Lở, Xuân Nữ, Kèn Bóp...

Giai thoại kỷ niệm

* Ghi theo lời kể của nghệ nhân, nghệ sĩ hoặc các nghệ nhân, nghệ sĩ cùng thời. Năm 1966, nghệ nhân Trần Kích đi dạy nhạc tại làng An Thành cho bố của nghệ nhân Trần Bồ là Trần Cát. Thời điểm đó, trong làng có 2 anh em họ Ngô một người đánh Trống, một người thổi Kèn rất giỏi. Họ cho rằng, trong làng có người giỏi không chịu học mà phải mời người nơi khác về dạy, vì tự ái nghề nghiệp hai anh em họ Ngô đã nhiều lần uống rượu say và đến gây gỗ. Cuối cùng, ông Trần Cát phải nhờ đến Ủy ban xã sở tại giải quyết mới ổn thỏa.

Truyền thống gia đình

Gia đình nghệ nhân Trần Kích là gia đình có nhiều đời theo nghề âm nhạc truyền thống. Trước đây, có ông nội và cụ thân sinh của nghệ nhân, hiện nay, trong gia đình còn có con trai Trần Thảo và 2 cháu nội là Trần Diệp và Trần Khoa cũng theo nghề.

Thế hệ kế tục

- Con trai: Trần Thảo. Sinh năm: 1956. Sở trường: Nhạc lễ cung đình Huế, Ca Huế, nhạc Thầy Pháp, âm nhạc Phật giáo, Nhạc Tuồng. Sử dụng nhạc cụ: Kèn, Trống, Sáo, Đàn Nhị, Đàn Tam, Đàn Nguyệt, Đàn Bầu, Tam âm, Trống Bản, Mõ, Bạt. - Cháu nội: Trần Diệp. Sinh năm: 1984. Sở trường: Nhạc lễ cung đình Huế, ca Huế. Sử dụng nhạc cụ: Trống, Đàn Nhị, Kèn, Đàn Bầu. - Cháu nội: Trần Khoa. Sinh năm: 1991 Đang theo học nhạc cụ Trống và đàn Nhị, chuyên ngành Nhã nhạc tại Trường Văn hóa Nghệ thuật Huế.

Đóng góp truyền dạy

Năm 1962 dạy nhạc ở hai làng Hà Trữ và An Thành thuộc huyện Quảng Điền. Năm 1966 – 1975: Dạy tại Trường Quốc gia Âm nhạc Huế Năm 1996 - 2000: Dạy tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế (nay là Học viện Âm nhạc Huế). Năm 2004 - đến nay: Tham gia giảng dạy thực hành nhạc cụ tại Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế.

Danh hiệu giải thưởng

Năm 1973: Chế độ Sài Gòn phong tặng Đệ Nhị Bội Tinh Văn hóa Giáo dục. Năm 1977: Được tặng bằng khen của Đại hội Ca nhạc Huế Lần thứ nhất tổ chức tại Huế. Năm 1991: Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế tặng Bằng khen vì có thành tích bảo tồn, phát huy bộ môn âm nhạc dân tộc. Năm 2000: Bộ Văn hóa Thông tin tặng Huy chương Chiến sĩ Văn hóa. Năm 2003: Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian; Năm 2007: Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Ngày 26/02/2008: Bộ Văn hóa Pháp phong tước hiệu Hiệp sĩ Văn hóa Nghệ thuật.