Nguyễn Kế
Không
Năm sinh: 1919
Quê quán: Làng Kim Đôi, xã Quảng Thành, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Hoạt động nghệ thuật
Năm ? – 1947: Học đàn và hành nghề với các thầy dạy nhạc ở làng Kim Đôi.
Năm 1947 – 1962: Biểu diễn cổ nhạc ngoài dân gian và tham gia vào ban Cổ nhạc của Đài Phát thanh Huế.
Năm 1962 – 1975: Tham gia giảng dạy tại Trường Quốc gia Âm nhạc.
Năm 1975 – 1992: Đánh nhạc ngoài dân gian và nhận dạy hợp đồng theo giờ tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế.
Năm 1992 – 1993: Làm việc tại Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Năm 1993 – 1996: Tham gia Câu lạc bộ Nhã nhạc Phú Xuân Huế.
Năm 1996 – 2000: Tham gia đào tạo lớp Đại học Nhã nhạc tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế.
Năm 2000 – đến ngày mất (31/7/2002): Ông ở nhà và chỉ tham gia truyền dạy tại nhà cho những học trò yêu âm nhạc truyền thống.
Thế hệ nghệ nhân
1
Những nơi lưu diễn
* Trong nước:
Huế, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.
* Nước ngoài:
Năm 1995: Biểu diễn Pháp.
Học loại hình nghệ thuật
Âm nhạc truyền thống.
Sử dụng nhạc cụ
Đàn Tỳ bà, đàn Nguyệt, đàn Bầu, đàn Tam, trống Bồng.
Người dạy
Ông học với các thầy dạy nhạc trong làng. Sau khi chuyển lên Huế sinh sống (năm 1947), ông được chính cụ Ngũ Đại (tức Hoàng tử Nguyễn Phúc Vĩnh Trân, con vua Thành Thái) trực tiếp truyền dạy.
Bí quyết nghề nghiệp
Cố nghệ nhân Nguyễn Kế là người nổi tiếng với tiếng đàn Tỳ bà với các ngón đàn độc đáo bằng cách bỏ những âm hình tiết tấu lơ lửng, chơi vơi bên ngoài khuôn nhịp, tạo nên những hiệu quả bất ngờ, thú vị đối với người nghe.
Thể hiện bài bản
* Tiểu nhạc: Ngũ Đối Thượng, Ngũ Đối Hạ, Thập thủ liên hoàn, Phú Lục Địch, Long Ngâm, Long Đăng, Tiểu Khúc...
* Đại nhạc: Đăng Đàn Cung, Đăng Đàn Chạy, Đăng Đàn Kép, Đăng Đàn Nhanh, Đăng Đàn Chậm, Đăng Đàn Đơn, Xàng Xê, Tẩu Mã, Cung Bằng, Cung Ai, Nam Ai, Nam Bằng, Bông, Mã Vũ, Man, Phần Hóa, Tam Luân Cửu Chuyển, Dạo Khách, Dạo Nam, Cung Ai, Thoét, Lở, Xuân Nữ…
Giai thoại kỷ niệm
Không
Truyền thống gia đình
Bản thân cố nghệ nhân Nguyễn Kế sinh trưởng trong thời hoàng kim của âm nhạc truyền thống và ca Huế. Suốt một đời ông đã lặn lội tiếp thu, chắc lọc những tinh hoa của nền nghệ thuật này để lưu giữ, nâng niu. Hiện nay, con trai ông Nguyên Đình Vân cũng là một nghệ nhân xuất sắc của làng nhạc cổ.
Thế hệ kế tục
- Con trai: Nguyễn Đình Vân.
Sinh năm: 1958.
Sở trường: Nhạc lễ cung đình Huế, Ca Huế, nhạc Thầy Pháp, âm nhạc Phật giáo.
Sử dụng nhạc cụ: Trống, Đàn Nhị, Đàn Nguyệt, Trống Bản, Mõ, Bạt, Bồng.
Đóng góp truyền dạy
Năm 1962 – 1975: Tham gia giảng dạy tại Trường Quốc gia Âm nhạc. Tại đây ông đã đào tạo ra một thế hệ học trò tài năng như: Vĩnh Tuấn, Tôn Nữ Lệ Hoa, Nguyễn Ngọc Hùng, Nguyễn Đình Vân.
Năm 1996 – 2000: Tham gia đào tạo lớp Đại học Nhã nhạc đầu tiên tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế.
Danh hiệu giải thưởng
Năm 1977: Được Bộ Văn Hóa Thông Tin tặng Bằng khen tại Đại hội Ca nhac Huế lần thứ I.